Ở phụ nữ bình thường, sau khi phóng noãn, phần vỏ nang còn lại trên buồng trứng sẽ biến thành một tuyến nội tiết đặc biệt gọi là hoàng thể (hay thể vàng) prospan Đời sống . Hoàng thể sẽ tiết ra progesteron (còn được gọi là nội tiết tố hoài thai) và oestrogen để giúp cho việc làm tổ và phát triển của thai nghén trong tử cung được thuận lợi.

Nếu noãn được phóng ra trong chu kỳ kinh đó không được thụ tinh (người phụ nữ không có thai) thì hoàng thể sẽ teo đi vào ngày thứ 25-26 của chu kỳ kinh và sau đó 2-3 ngày, người phụ nữ lại có một kỳ kinh mới thuốc trị vết thương. Trường hợp noãn được thụ tinh, phôi sẽ làm tổ trong tử cung, tiến triển tại đó, hoàng thể sẽ được kéo dài và tiếp tục tiến triển để phân phát hoóc môn cần cho thai nghén; lúc đó người ta gọi nó là “hoàng thể thai nghén”.
d

Cần đi khám liên tục khi mang thai. (Ảnh minh họa).

Để hoàng thể tồn tại, các tế bào nuôi của phôi thai khi đã bám rễ được vào niêm mạc tử cung sẽ tiết ra một hoóc môn đặc biệt là HCG. Chất này giúp cho hoàng thể tiếp tục phát triển để tiết ra những hoóc môn dùng đến cho thai nghén trong vòng 4 tháng đầu tiên của thai kỳ. Sang tháng thứ 5, bản thân rau thai đã tiến triển và trở thành một tuyến nội tiết có thể phân phát đủ các hoóc môn thai nghén thì vai trò của hoàng thể không dùng đến nữa, lúc này hoàng thể thai nghén mới teo đi.

Như vậy, chẳng hạn như trong giai đoạn đầu của thai nghén, hoàng thể tiết ra không đủ hoóc môn hoặc bị teo đi quá sớm thì có thể đem đến sẩy thai. Để chẩn đoán sẩy thai bởi vì thiếu nội tiết, cần làm các xét nghiệm định lượng hoóc môn rất phức tạp, rất khó thực hiện ở nước ta. Nếu có làm được thì mức tin cậy cũng kiềm chế vì trên cơ thể mỗi người và cho mỗi lần thai nghén, liều lượng hoóc môn cần thiết có thể khác nhau. Vì vậy, trên thực tế, các thầy thuốc sản phụ khoa cứ cho thuốc nội tiết để giữ thai.

Thuốc thường dùng là progesteron – hoóc môn hoài thai của hoàng thể, được tiêm vào bắp thịt, liều lượng, cách dùng, thì giờ sẽ do thầy thuốc sản phụ khoa quyết định sau khi khám. Đây là loại thuốc chính điều trị giữ thai. Có thể thay thuốc tiêm bằng các loại progesteron dạng viên uống như duphaston, utrogestan.

Hoóc môn của hoàng thể tiết ra không phải chỉ có progesteron mà còn có oestrogen, do trong điều trị dọa sảy thai hoặc để giữ thai, người ta cũng cho thêm chất này. Thuốcthường được dùng trước đây là diethylstinbestrol có nguy cơ gây nên ung thư âm đạo cho con gái người bệnh nên đã bị bỏ. Hiện nay thuốc được sử dụng thường là ethinyl estradiol (biệt dược Mikrofollin). Liều và thời giờ sử dụng phải do thầy thuốc phụ khoa quyết định sau khi khám.

Một loại hormon nữa cũng được dùng trong dọa sảy thai bởi vì thiếu nội tiết là loại kích dục tố rau thai, hoạt chất giống như HCG của rau thai tiết ra để kéo dài hoàng thể với tên biệt dược là Pregnyl bệnh thần kinh.

Xem Thêm :