Hen là một bệnh mạn tính của đường hô hấp, không chừa một lứa tuổi nào, nhiều người lần đầu bị hen khi tuổi còn rất nhỏ, bệnh giảm dần khi trẻ lớn lên, nhưng có thể tái phát khi về già. Đôi khi người ta cũng có thể bị hen lần đầu tiên khi tuổi đã cao. Vì vậy, không có gì bảo đảm rằng khi bạn bị hen lúc còn trẻ thì bệnh sẽ không trở lại khi tuổi già.

Các yếu tố khởi phát: ở người cao tuổi có thể khác nhiều so với tuổi nhỏ.

Nhiễm khuẩn hô hấp do siêu vi, ví dụ cảm cúm, các kháng nguyên, bụi, khói là những yếu tố kích phát thường gặp . Vì thế, người cao tuổi cần được tiêm ngừa bệnh cúm hàng năm và tiêm ngừa bệnh viêm phổi 5 năm/lần. Trầm cảm, lo âu là yếu tố kích phát thường gặp ở người cao tuổi.

Một số loại thuốc thường dùng có thể gây kích phát cơn hen hoặc làm triệu chứng hen nặng thêm: aspirin và các thuốc kháng viêm điều trị viêm khớp, giảm đau. Thuốc ức chế beta điều trị tăng huyết áp và bệnh tim hoặc thuốc nhỏ mắt có chứa chất ức chế beta điều trị glaucome. Vì thế, khi đi khám bệnh, bạn cần báo cho bác sĩ những thuốc mình đang dùng.

Chẩn đoán sai hoặc bỏ sót: bệnh hen là bệnh hay gặp ở bệnh nhân cao tuổi. Tuy nhiên, bệnh hay bị bỏ sót vì ở người cao tuổi đôi khi bác sĩ khó nhận biết thực sự đây là bệnh hen hay là bệnh tim hoặc bệnh phổi khác. Người hút thuốc lá thường bị viêm phế quản và khí phế thũng cũng có triệu chứng như hen. Bệnh tim cũng gây ra triệu chứng ở đường hô hấp. Các triệu chứng thông thường của hen như: ho, khò khè, khó thở, nặng ngực có thể bị nhận định sai và cho là do những bệnh khác thường gặp ở tuổi già. Người cao tuổi cũng không nhạy bén trong việc nhận định ra các triệu chứng hen, họ cho đó chỉ là triệu chứng thông thường của tuổi già và phớt lờ đi. Do tuổi già, trí óc không còn minh mẫn, diễn tả các triệu chứng không chính xác cũng làm cho các bác sĩ chẩn đoán sai. Những bệnh có thể lầm với bệnh hen là: bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, viêm phế quản mạn, khí phế thũng, viêm mũi, xoang, lao phổi, trào ngược dạ dày, bệnh tim (suy tim sung huyết).

Theo dõi và đánh giá chức năng hô hấp: đây là yếu tố rất cần thiết, đặc biệt đối với người cao tuổi bị hen, bởi vì họ thường không nhận biết sớm triệu chứng cơn hen diễn biến xấu hơn, do đó không xử trí kịp thời. Một số bệnh nhân không được minh mẫn hoặc quá yếu không thể thực hiện thao tác trắc nghiệm. Khi đó, phải dựa vào sự cải thiện triệu chứng lâm sàng và nhờ vào sự nhận biết và đánh giá của người chăm sóc.

Điều trị hen cho người cao tuổi

Nói chung, cũng hiệu quả như ở người trẻ tuổi, tuy nhiên trong nhiều trường hợp việc điều trị gặp nhiều khó khăn phức tạp vì nhiều lý do: Người cao tuổi thường mắc nhiều bệnh: đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tim… nên hằng ngày vẫn dùng đều đặn nhiều thứ thuốc, đôi khi sự tương tác giữa các thuốc làm giảm hiệu quả và gây ra tác dụng phụ. Người bệnh có thể quên uống thuốc hoặc bỏ thuốc làm tái phát cơn hen mặc dù đã được kiểm soát. Người bệnh không nhận biết sớm các triệu chứng bệnh trở nặng, nên không thể xử trí kịp thời. Người cao tuổi khó bỏ được các thói quen như hút thuốc, hoặc ăn những món ăn ưa thích là yếu tố kích phát cơn hen. Do đặc điểm của cơ thể người cao tuổi, việc sử dụng thuốc thường dưới mức cần thiết nên hiệu quả điều trị thấp và chậm. Người cao tuổi dễ bị tác dụng phụ khi dùng thuốc hơn người trẻ. Cấu trúc và chức năng của đường hô hấp bị biến đổi và suy giảm do quá trình lão hóa nên sự đáp ứng với thuốc cũng kém đi. Người cao tuổi thường gặp khó khăn trong việc sử dụng các thuốc dạng hít và thiết bị máy móc. Sự giúp đỡ, hỗ trợ của người thân hoặc người chăm sóc rất cần thiết và trong một số trường hợp còn có tính quyết định. Nhờ có người chăm sóc, các bệnh nhân già yếu không còn minh mẫn có thể dùng thuốc đúng theo chỉ định của bác sĩ, theo dõi và phát hiện khi bệnh trở nặng cũng như những biến chứng do bệnh hoặc do thuốc gây ra. Tóm lại, chăm sóc và điều trị hen ở người cao tuổi là một việc khó khăn, đòi hỏi rất nhiều sự kiên trì nhẫn nại và nhất là nhân viên y tế phải có những hiểu biết nhất định về lão khoa.

Thuốc điều trị:

Tây y dụa vào các triệu chứng tắc nghẽn và viêm đường hô hấp nên dùng thuốc giản phế quản và kháng viêm nên mới chú trọng điều trị triệu chứng bệnh,  hiệu quả trong cắt cơn hen cấp. Các thuốc hay dùng như thuốc giản phế quản: sanbutamol, theophylin… thuốc kháng viêm corticoid: prednisolon, beclomethason… việc điều trị những thuốc này cần có sự chỉ định và theo dõi chặt chẽ của bác sỹ để hạn chế tác tác dụng phụ và phụ thuộc thuốc.Động y: quan niệm hen thuộc chứng hão suyễn do các tạng Tỳ – Phế – Thận suy yếu gây nên, nên việc điều trị tập trung nâng cao chức năng các tạng, điều hòa toàn thân, do đó điều trị được căn nguyên gây bệnh nên điều trị khỏi bệnh hoàn toàn, hạn chế tái phát, đồng thời rất an toàn trong điều trị, ít tác dụng phụ.

Điều trị hen phế quản theo nguyên tắc của Đông y, Thuốc Hen P/H ngoài tác dụng bồi bổ các tạng phủ đồng thời các thảo dược có tác dụng điều trị các chứng ho, khó thở, đờm nhiều của bệnh hen nên tăng hiệu quả điều trị, phòng tránh cơn hen tái phát, đặc biệt người lớn tuổi.

Tags : điều trị ho - viêm đại tràng - bầm tím